Türkiye’de üretimin desteklenmesi ve sanayinin geliştirilmesi amacıyla pek çok uygulama yürürlüğe kondu ve hali hazırda üzerinde çalışılan yeni düzenlemeler mevcut. Türkiye’de üretilen ya da üretim süreçlerinin önemli bir kısmı Türkiye’de gerçekleştirilen ürünlerin yerli malı olarak kabul edilmesi için verilen bu belge de söz konusu düzenlemelerden biri. Peki Türk malı belgesi ya da yerli malı belgesi nedir, nasıl alınır ve firmalara ne gibi avantajlar sağlıyor? Konu ile ilgili olarak kapsayıcı bir rehber hazırlamaya çalıştım.
Yerli Malı Belgesi Nedir?
Herhangi bir ürünün yerli malı ya da Türk ürünü olduğu gösteren yerli malı belgesi, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine bağlı odalar ve borsalar tarafından verilir. Yalnızca yerli üreticilere verilen bu belgede kapasite raporları ve sanayi sicil raporları göz önünde bulundurulur. Sanayi ürünleri üreten firmaların bu belgeyi alabilmesi için kullanılan hammadde ve imalat için kullanılan malzemelerin minimum yüzde 51’lik kısmı Türkiye’de üretilmiş olmalıdır. Aynı zamanda üretimi gerçekleştiren işletmenin bir sanayi sicil belgesine sahip olması, bu belgede belirtilen üretim konusu dahilinde üretim yapması gerekir. Eğer söz konusu şartlar yerine getiriliyorsa firmalar bağlı bulundukları odalara yerli malı belgesi için başvuru yapabilir.
Hangi Ürünler Yerli Malı Olarak Kabul Edilir?
Üreticilerin sahip olduğu Gıda Üretim Sertifikası ve Gıda Sicil Belgesi, Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı tarafından düzenlenir. Bu belgeye sahip olan üreticilerin üretim süreçlerinin önemli bir kısmı ile birlikte en son esaslı işçilik ve eylemlerin Türkiye’de yapılmış olması gerekir. Yerli malı ile ilgili olarak diğer koşullar ise şunlardır:
- Türkiye’de doğmuş ve yetişmiş olan canlı hayvanlar ve bu canlı hayvanlardan elde edilen ürünler yerli malı olarak kabul edilir,
- Hasadı Türkiye’de yapılan bitkisel ürünleri yerli malıdır,
- Türkiye’de avlanan ya da yetiştirilen su ürünleri yerli malıdır,
- Tamamıyla Türkiye’de üretilen ya da üretim süreçlerinin önemli bir kısmı Türkiye’de gerçekleştirilen ham tarım ve hayvancılık ürünleri yerli malı olarak kabul edilir,
- Türkiye’de çıkarılan ve işlenen madenler ve madencilik ürünleri için işletme izin belgeleri ve maden ruhsatı gereklidir.
Konuyla ilgili olarak detaylı bilgi “Sanayinin Gelişmesi ve Üretimin Desteklenmesi Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hakkında Kararnamelerde Değişiklik Yapılması” isimli düzenleme üzerinden öğrenilebilir.
Yerli Malı Belgesi Ne İçin Alınır?
Yerli malı belgesinin firmalar açısından önemli avantajları bulunuyor. Örneğin bu belgeyi alan KOBİ ya da büyük ölçekli firmalar, girdikleri kamu ihalelerinde yüzde 15’lik bir fiyat avantajından faydalanabilecek. Söz konusu KOBİ ve büyük ölçekli işletmelerin orta ve yüksek teknolojili sanayi ürünleri üretmesi ve bu ürünlerin yerli üretim olduğunun belgelenmesi gerekiyor. Tüm bunlara ek olarak firmaların yerli malı belgesi alarak sahip olabileceği diğer avantajlar şunlardır:
- Kamu ihalelerine katılım daha avantajlı hale gelir,
- KOSGEB desteği ile yapılan alımlarda ya da ihalelerde sağlanan fiyat avantajı satışların ve dolayısıyla istihdamın artırılmasına yardımcı olur,
- Çeşitli KDV istisna ve indirimlerinden faydalanılabilir,
- KOSGEB hibe ve destek kredilerine ulaşma imkanı elde edilir,
- Kamu bankaları üzerinden bireysel krediler, tüketici kredileri ve işletme kredileri ile karşılaştırıldığında çok daha düşük faizlerle ve daha yüksek miktarlarda kredi çekme olanağı sunar,
- Yerli üretimin artırılması sağlanır,
- İthal ürünlerin alımını düşürürken, yerli ürün ihracatı yükselir; bu sayede ülke ekonomisine katkıda bulunulmuş olur.
Özellikle son yıllarda ithal ürünlerin sayısının artması, yerli malına olan talebin artırılması konusunda yerli üretimin desteklenmesine neden oluyor. İthalatın azaltılması, ihracatın artırılması ve yerli istihdamın teşvik edilebilmesi adına yerli malı belgesine olan talebin de artırılması gerekiyor.
Yerli Malı Belgesi Nasıl Alınır?
Yerli malı belgesinde başvuru TOBB’a bağlı odalara ve borsalara yapılabilir. Yüzde 51 olarak belirlenen katkı oranının tespit edilmesi ve hesap cetvelinin oluşturulabilmesi için öncelikle oda eksperlerinin teknik bir inceleme yapması gerekir. Dolayısıyla öncelikle bir eksper talep dilekçesi ile eksper talebinde bulunulmalı ve devamında yerli malı belgesi için gerekli evraklar hazırlanarak başvuruda bulunulmalıdır.
Yerli Malı Belgesi Başvurusu İçin Gerekli Evraklar
Oda tarafından yönlendirilen eksper yerli katkı oranını teknik olarak inceledikten sonra hesabın doğruluğuna kanaat getirirse, belge başvurusu için hazırlanması gereken evraklar şunlardır:
- Başvuru dilekçesi,
- Gerçek kişiler için kimlik fotokopisi; tüzel kişiler için üreticiyi temsil eden yetkili kişi ya da kişilerin imza sirkülerinin asılları ya da noter onaylı suretleri,
- Üreticinin kendisi ya da üreticiyi temsil eden kişi ve kişiler tarafından imzalanmış olan yerli malı belgesi taahhütnamesi,
- Serbest Muhasebeci Mali Müşavir ya da Yeminli Mali Müşavirin ruhsat sureti ile mali müşavir ve firma arasında yapılmış olan sözleşmenin sureti,
- Her sayfasına firma yetkilisi ve mali müşavir tarafından ıslak kaşe vurulmuş ya da ıslak imza atılmış yerli katkı oranı hesap cetveli,
- Hesap cetveli hazırlanırken hesaplamaya dahil olan girdilerin alındığı firmalara ait, söz konusu girdiyi de kapsayan sanayi sicil belgelerinin fotokopileri,
- Hesaplamada kullanılan yerli ve ithal girdilerin birim ve tanım değerleri ile uyumlu faturaları,
- Kullanılan ithal hammaddeler için, firmanın kendi ithal ettiği hammaddelerin fatura fotokopileri ve gümrük giriş beyannameleri,
- Firma yetkilisi ve mali müşavir tarafından ıslak olarak kaşelenen ya da imzalanan işçilik ve genel gider hesaplamalarına bağlı hesap detayı açıklamaları,
- Firma yetkilisi tarafından ıslak kaşe ya da imzalı, belgeye konu olan ürün ya da ürünlere ait güncel satış faturası örneği,
- Hesap cetvelinin düzenlenmesinde esas alınan SGK bildirgesi ile birlikte genel giderleri gösteren faturaların fotokopileri,
- Kapasite raporu ile aynı adresi içeren ve geçerli vizesi bulunan sanayi sicil belgesi,
- İlaç üreten firmaları için yerli tıbbi müstahzarlar ruhsatnamesi; gıda üreten firmalar için gıda işletme kayıt ve onay belgesi; taş ve kum ocağı ile birlikte maden işletenler için maden ruhsatı,
- Odaya bağlı eksper harcı makbuzu ile birlikte oda onayı harcına ait makbuz,
- Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği onay dekontu.
Oldukça uzun bir liste olduğundan ve zaman zaman karışıklıklar oluşabileceğinden, hem belgelerin hazırlanması hem de başvuru sürecinde bir mali müşavir ile çalışılmasında fayda var. Eğer siz de belgelerin hazırlanması ve başvuru sürecini profesyonel ekiplerle yürütmek isterseniz, hemen bizimle iletişime geçebilirsiniz.
İlgili İçerikler:
Anonim Şirket Kurmak | Anonim Şirket Kurma Maliyeti 2025
Şahıs Şirketi Kurmak | Şahıs Şirketi Kurma Maliyeti 2025
Komandit Şirket Nedir? Komandit Şirket Kuruluş Süreci
Kollektif Şirket Nedir? Kollektif Şirketin Özellikleri Nelerdir?
Limited Şirket Kurmak | Limited Şirket Kurma Maliyeti 2025
Home Ofis Şirket Kurmak | Şahıs Şirketi Kurmanın Maliyeti 2025
Yerli Malı Belgesi Başvuru Ücretleri Ne Kadar?
Belgeyi alacağınız her bir ürün için ayrı ekspertiz raporu almanız ve bunun için ayrı bir harç ödemeniz gerekir. Ayrıca farklı ürünler için düzenlenmiş belgelerin onay harçlarını da belgeyi aldığınız sırada oda veznesine yatırabilirsiniz. Belge alındıktan sonra TOBB onayı için harç ücretinin TOBB hesaplarına yatırılması ve alınan dekontun odaya ibraz edilmesi gerekir. Bu süreçte yatırılması gereken harç ücretleri şunlardır:
- 1 ürün için ekspertiz harç tutarı: 1000.00₺
- Aynı anda müracaatı yapılan ikinci ve sonraki ürünler için: 500.00₺
- Oda onay harç tutarı: 350.00₺
- Her bir ürün için TOBB onay harç tutarı: 365.00₺
2025 yılına ait bu rakamlar her yıl güncellenir. Siz de yerli malı belgesi konusunda detaylı bilgi almak ve süreci bizimle yönetmek isterseniz, hemen şimdi iletişime geçebilirsiniz
UYARI: Bu yazıda yer alan bilgiler sadece genel bilgilendirme amaçlıdır. Profesyonel olarak herhangi bir hizmet ya da tavsiye sunmayı amaçlamaz. Şirketiniz için ve bireysel olarak karar almadan önce mutlaka profesyonel bir uzmana danışın.
SMMM Burak Bayraktar bu yazıda yer alan bilgilerin kullanılması sonucunda oluşacak zararlardan sorumlu değildir. Bu İnternet Sitesi'ndeki makale ve yazılar, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir Burak Bayraktar'a aittir. Kaynak gösterilmeden kullanılamaz.
Güncel Bilgiler
- SÜRGEM Nedir? Meslek Mensuplarının Tamamlaması Gereken Krediler
- ATR Belgesi Nedir? Düzenleme Adımları ve 2025 Ekim Başvuru Kılavuzu
- Ar-Ge Nedir? Ar-Ge Süreçleri, Önemi ve Şirketlere Katkısı
- P1 Belgesi Başvuru Süreci ve Gerekli Evraklar
- KOBİ Vasfı Belgesi Alma Şartları ve Süreci
- GTİP Sorgulama Rehberi: Ürünlere Göre GTİP Nasıl Öğrenilir?
- Naylon Fatura Kesmenin Cezası Ne Kadar?
- Mali Müşavir Nedir, Ne İş Yapar? 2025 Maaşları ve Görevleri
- Esnaf Kredi Başvurusu Nasıl Yapılır? Güncel Şartlar
- UTTS Nedir? Kullanım Amacı ve Zorunluluklar
- Esnaf Bilgi Sistemi (ESBİS) Hakkında Merak Edilenler
- Mükellef Nedir? Vergi Mükellefi Kimdir?
- Sanal Ofis Kullanımı | Hangi İşletmeler Tercih Etmeli?
- Şirket Bilgileri ve Değişiklikleri: Ticaret Sicil Gazetesi Kullanımı
- Sanayi Sicil Belgesi Nedir? Kimler Almak Zorundadır?
- Kapasite Raporu Nasıl Alınır? Başvuru Süreci
- Elektronik Tebligat UETS Nedir? Kimler Kullanmak Zorunda?
- Leasing (Finansal Kiralama) Nedir? Avantajları Nelerdir?
- İhracatçılara Tanınan Yeşil Pasaport Hakkı ve Avantajları
- Yerli Malı Belgesi Alma Şartları ve Başvuru Süreci
- Müteahhitlik Belgesi Şartları ve Gerekli Belgeler
- Pasif Gelir Oluşturma Yolları | Finansal Özgürlük Rehberi
- Marka Sorgulama ve Tescil Süreci | Başvuru Şartları
- Asgari Ücret Tablosu | Net ve Brüt Ücret Bilgisi
- VERBİS Hakkında Bilinmesi Gerekenler | KVKK Uyum Rehberi
- 2026 Defter Tasdik Ücretleri | Dijital Dönüşüm Giderleri
- Mikro İhracat Nedir ve ETGB Hakkında Bilinmesi Gerekenler